Avrupa Birliği: “AB, Türkiye'nin İlaçlara Yönelik Ayrımcı Uygulamalarına Karşı DTÖ Davasını Kazandı”

Avrupa Birliği (AB), resmi web sitesinde yer alan açıklamada, farmasötik ürünler konusunda Türkiye'ye karşı açtığı davada Dünya Ticaret Örgütü'nün (DTÖ) 25 Temmuz'da verdiği temyiz tahkim kararını memnuniyetle karşıladığını belirtti.

AB, Türkiye'nin uyguladığını iddia ettiği farmasötiklerin yabancı üreticilerinin üretimlerini Türkiye'ye taşımaları gerekliliği başta olmak üzere, teknoloji transferi gereksinimi, yerelleştirilmiş ürünlere yönelik ithalat yasağı ve önceliklendirme önlemlerine karşı anlaşmazlığı Nisan 2019'da DTÖ'ye sunmuştu.

Kurulan Anlaşmazlık Panelinin sonucunda Nisan 2022'de Türkiye, belirli panel bulgularına "itiraz etmek" için tahkim sürecini başlattı ve taraflara verilen nihai panel raporunu kamuoyuna açıkladı.

Bunun üzerine Avrupa Birliği ve Türkiye tarafından atanan hakemlerle oluşturulan heyet kararı açıklandı.

Türkiye aleyhine sonuçlanan karara göre hakemler, Türkiye'nin kararda ve panel raporunda tutarsız olduğu tespit edilen önlemleri DTÖ yükümlülükleriyle uyumlu hale getirmesini tavsiye etti.

Heyet ayrıca, Türkiye'nin yerli ilaçların geri ödeme incelemelerine ve pazarlama uygulamalarına yabancı ilaçlara göre öncelik veremeyeceğini tespit etti.

AB'nin sitesinde yer alan açıklamada “Türkiye, yerelleştirme ve önceliklendirme önlemlerini derhal AB ile müzakere edilen veya bir DTÖ hakemi tarafından belirlenen süre içinde kaldırması gerektiği” ifadelerine yer verildi.

Açıklamanın devamında şu ifadeler yer aldı:

“Temyiz kararı, komisyonun kararını onaylar ve yerelleştirme önleminin yabancı farmasötik ürünlere karşı ayrımcılık yaptığını tespit eder. Farmasötik ürünler bir hükümet tedarik biçimi değildir ve halk sağlığı hedeflerine ulaşmasını veya Türkiye'nin nüfusu için erişilebilir, etkili ve finansal açıdan sürdürülebilir sağlık hizmeti sağlamasını gerektiren yasalara uyum sağlamak için tasarlanmamıştır.

Özellikle, ayrımcı uygulamalar, farmasötiklerin yabancı üreticilerinin, bu ilaçların Türk sosyal güvenlik programları kapsamında harcamalarını karşılamaya hak kazanabilmek için üretimlerini Türkiye'ye taşımaları gerekliliğini oluşturmaktadır. Bu nedenle, Türkiye'nin DTÖ taahhütleriyle bağdaşmamaktadır.”

Başkan Yardımcısı ve Ticaretten Sorumlu Komisyon Üyesi Valdis Dombrovskis konu ile ilgili şunları söyledi: “Bugünkü karar AB için açık bir kazanç, çünkü tüm iddialar AB'nin lehinde karara bağlandı. Bu sadece AB şirketleri için ekonomik öneme sahip olmakla kalmıyor, aynı zamanda diğer ülkeleri DTÖ kuralları ile uyumlu olmayan benzer ayrımcı zorunlu yerelleştirme politikalarını sürdürmekten veya takip etmekten caydıran güçlü bir sinyal gönderiyor.”

Haber: Elif TURAN