Avrupa Konseyi ETS ve SKDM’de Yeni Hedefler Belirledi

Avrupa Konseyi, “55'e Uyum” paketi kapsamında yenilenebilir enerji ve enerji verimliliği yönergelerini müzakere ederek yeni bir yasa tasarısı oluşturdu.

Yeni yasa tasarısının nihai metninin oluşması için Konsey'in Avrupa Parlamentosu ile müzakerelere başlaması planlanıyor.

Enerji üretimi ve kullanımı Avrupa Birliği'nin (AB) emisyonlarının yüzde 75'ini oluşturuyor. Uzlaşmaya varılan yeni hedefler, AB'nin 2030 yılına kadar 1990 seviyelerine kıyasla net sera gazı emisyonlarını en az yüzde 55 oranında azaltma hedefine önemli bir katkı sağlayacak.

ETS ve SKDM'de yeni hedefler
ETS kapsamındaki sektörlerde 2030 yılına kadar emisyonların yüzde 61'inin azaltılması hedefinin sürdürülmesinde mutabık kalan Konsey ayrıca, yeniden temellendirme kapsamında genel emisyon tavanının bir kereye mahsus azaltılmasını ve emisyon üst sınırının yıllık azaltım oranının yılda yüzde 4,2 oranında artırılmasını onayladı.

Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (Carbon Border Adjustment Mechanism, CBAM – SKDM) kapsamındaki sektörlerle ilgili olarak Konsey, 2026 ile 2035 arasındaki on yıllık bir süre boyunca SKDM tarafından ilgili sektörlere yönelik ücretsiz tahsisatların aşamalı olarak sona erdirilmesi önerisini kabul etti. Bu sektörlerin karbondan arındırılması için gereken destek, İnovasyon Fonu'ndan sağlanacak. Konsey ayrıca Komisyon'dan ihracatta karbon kaçağı da dahil olmak üzere SKDM'nin etkilerini takip etmesini ve ek önlemlere ihtiyaç olup olmadığını değerlendirmesini istedi.

Modernizasyon Fonu ile ilgili olarak Konsey, ilave tavanın yüzde 2,5'inin açık artırmaya çıkarılması, öncelikli yatırımların payının ise yüzde 80'e çıkarılmasını talep etti. Konsey, Modernizasyon Fonu'ndan yararlanan üye ülkeler listesinin genişletilmesine de karar verdi. Doğal gaz projeleri ilke olarak Fon'dan yararlanamayacaklar. Ancak Konsey, fondan yararlanacakların belirli koşullar altında doğal gaz projelerini finanse etmeye devam etmelerine izin verecek bir geçiş tedbiri getirdi.

Sektörlere özel hedefler belirlendi
Konsey, yenilenebilir kaynaklardan sağlanacak enerjinin, elde edilen toplam enerji içerisindeki payını yüzde 32'den yüzde 40'a çıkarma kararı aldı. Üye devletlerin, yeni hedefe ulaşmak için 2023 ve 2024'te güncellenecek olan Ulusal Enerji ve İklim Planları'nda (National Energy and Climate Plans, NECP) belirlenen ulusal katkı paylarını artırmaları gerekecek. Ek olarak; yenilenebilir enerjilerin entegrasyonunu hızlandırmak için Konsey, sektörlere özgü hedefler belirlemek üzere anlaşmaya vardı.

Konsey taşımacılık sektörüne, 2030 yılına kadar sera gazı yoğunluğunun yüzde 13 oranında azaltılması veya sektörde tüketilen enerjinin yüzde 29'unun yenilenebilir enerjiden elde edilmesi arasında seçim yapma olanağı tanıyacak.

Yapılan oylamada, havacılık sektörü için ücretsiz emisyon izinlerinin 2027 yılına kadar aşamalı olarak kaldırılması da kabul edildi. Sürdürülebilir havacılık yakıtlarının (Sustainable Aviation Fuel, SAF) kullanımının yaygınlaştırılmasına yönelik oluşacak maliyetleri karşılamak için aşamalı olarak kaldırılan ücretsiz tahsisatların 20 milyonu sektöre hibe edilecek.

Konsey, deniz taşımacılığı emisyonlarını Emisyon Ticaret Sistemi (Emission Trading System, ETS) kapsamına dahil etmeyi de kabul etti. Deniz taşımacılığına büyük ölçüde bağımlı olan üye devletler bu karardan en fazla etkilenecek ülkeler olacağından, Konsey, açık artırmada verilen tahsisatların yüzde 3,5'ini bu üye devletlere dağıtma kararı aldı.

Enerji tüketiminde tasarruf sağlanacak
Mayıs 2022'de Komisyon tarafından önerilen RepowerEU planının öncelikleri doğrultusunda yenilenebilir enerji projeleri için gerekli izin prosedürlerinin işleyişinin hızlandırılmasını kararlaştıran Konsey, Rusya'nın Ukrayna'yı işgal etmesinden sonra, AB'nin Rus fosil yakıtlarına bağımlılığını sonlandırma planı kapsamında yenilenebilir enerjilerin dağıtımını hızlandırmayı hedefliyor.

Konsey ve Parlamento bu aşamadan sonra iki yönergenin nihai metni üzerinde anlaşmak için müzakerelere başlayacak.